Jeśli ten problem dotyczy również Ciebie - skontaktuj się z nami, pomożemy!

Opieka nad osobą przewlekle chorą nie musi być sytuacją bez wyjścia. Można ją zorganizować tak, aby poprawić nie tylko jakość życia chorego, ale także jego opiekuna.

11 lutego obchodzimy Międzynarodowy Dzień Chorego. Jak wynika z danych Głównego Urzędu Statystycznego, długotrwałe problemy ze zdrowiem ma już ponad połowa Polaków. Przewlekłe choroby dotykają głównie osób starszych,. Zmaga się z nimi 70 proc. 50-latków i 85 proc. 60-latków. W grupie ludzi najstarszych choroby przewlekłe dotykają aż 90 proc. Dodatkowo, jak podaje GUS, 12 proc. społeczeństwa ma ograniczoną zdolność do samodzielnego wykonywania podstawowych czynności, głównie chorzy w wieku 65+. Większość takich osób pozostaje pod opieką rodziny. Zazwyczaj obowiązek opieki bierze na siebie jedna osoba i jest to często ponad jej siły. Wśród ludzi opiekujących się osobami chorymi problem depresji może wynosić nawet 52 proc. Jednak opieka nad chorym nie musi być ciężarem. Można ją zorganizować tak, aby opiekunowie zachowali minimum niezależności, a chory nie miał poczucia, że jest obciążeniem dla bliskich. Przede wszystkim konieczny jest podział obowiązków. Dobrze jest w ciągu dnia oraz jeśli jest taka potrzeba także w czasie nocy, wymieniać się przy chorym. Niezwykle pomocne jest także odpowiednie zorganizowanie przestrzeni w domu. Niezbędna jest otwartość i chęć szukania nowych rozwiązań i pomocy.

Jak zorganizować przestrzeń w domu?

Głównym cele aranżacji przestrzeni w domu jest zapewnienie choremu swobodnego funkcjonowania. Nie róbmy jednak rewolucji, chory musi się nadal czuł w domu pewnie i bezpiecznie. Warto jednak usunąć z mieszkania wszystkie zbędne meble lub przesunąć je tak, by nie utrudniały przemieszczania się. Dywany można zastąpić wykładzinami. Zapobiegnie to potknięciom i upadkom. Jeśli chory cierpi na chorobę Alzheimera dobrym pomysłem jest oznakowanie pomieszczeń, np. kuchnia, łazienka, a także w przypadku zaawansowanej choroby rozwieszenie strzałek pomagających trafić do łazienki czy kuchni. Można także opisać zawartość szaf lub szuflad. Dbając o bezpieczeństwo osoby starszej cierpiącej na otępienie, pamiętajmy o zabezpieczeniu narzędzi oraz sprzętów, które mogą stanowić zagrożenie tj. noże, żelazko czy kuchenka gazowa. Nie zapomnijmy o zabezpieczeniu drzwi wejściowych. Zmiany warto także wprowadzić w łazience. W celu ułatwienia codziennej pielęgnacji wannę można zastąpić brodzikiem, a na jego dnie zamontować matę antypoślizgową. Bardzo przydatne są również wszelkiego rodzaju uchwyty i poręcze, które można zamontować przy wannie, umywalce czy muszli klozetowej. Pamiętajmy, że jeśli dostosujemy mieszkanie do stanu osoby chorej, damy jej szansę na jak najdłuższą, choćby częściową, samodzielność.

Łóżko to podstawa

W przypadku pacjentów całkowicie leżących najważniejszym elementem wyposarzenia domu jest niewątpliwie łóżko. Najlepszy jest model typu szpitalnego, czyli dzielony na trzy („łamany” pod różnymi kątami przy zagłówku i kolanach), wykonany z lekkich materiałów, wysoki (z możliwością regulacji), na kółkach (aby można było łatwo go przesuwać), z barierkami. Wskazany jest materac z komorami napełnionymi powietrzem, co pozwala regulować siłę nacisku. Zadaniem takiego materaca jest ochrona pacjenta przed odleżynami. Zarówno łóżko, jak i materac można kupić w sklepach ze sprzętem rehabilitacyjnym lub wypożyczyć.

Bez rehabilitacji ani rusz

Niezmiernie ważnym elementem opieki nad osobą przewlekle chorą jest rehabilitacja. Głównym celem pracy z fizjoterapeutą jest utrzymanie pacjenta w jak najlepszej sprawności funkcjonalnej, jak również przywrócenie funkcji, które zostały w wyniku choroby utracone. Dąży się do doprowadzenia chorego do takiej sprawności, aby był on samowystarczalny w swoim miejscu zamieszkania. Jeśli jest to niemożliwe pracuje się nad maksymalnym usprawnieniem i zmniejszeniem dyskomfortu wynikającej z długotrwałej choroby i bólu. Nawet proste ćwiczenia w łóżku poprawią zakresy ruchów w stawach, zwiększą masę mięśniową, co w konsekwencji może zapobiec wielu powikłaniom typowym u osób trwale unieruchomionych. Ćwiczenia zapobiegają przykurczom, odleżynom, jak również polepszają samopoczucie chorego minimalizując psychiczne skutki niepełnosprawności.

Pomagaj, ale nie wyręczaj

Pamiętajmy, że każda wykonana samodzielnie przez chorego czynność już jest pewną formą rehabilitacji ruchowej oraz szansą na poprawę kondycji umysłowej. Niestety, często rodzina jak również opiekunowie wykazują wobec chorego zbytnią ostrożność. Sprawia to, że staje się on pasywny i stroni od podjęcia jakiegokolwiek ruchu. Dlatego tak ważne jest, aby nie wyręczać osoby chorej. Być może wiele rzeczy potrafi on wykonać samodzielnie. Wymagajmy czynności realnych do zrealizowania przez chorego, dawkujmy zadania, stopniowo zwiększając zakres czynności. Takie podejście pozwoli zadbać także o nasze zdrowie co, w rezultacie pozwoli dłużej opiekować się podopiecznym.

Skorzystaj z pomocy

Zarówno chory w domu, jak i osoby, które się nim opiekują targane są wieloma, często skrajnymi, emocjami – od litości i nadmiernej czułości, po zniecierpliwienie i złość, które mogą się przejawiać nawet agresją. Jeśli któraś ze stron nie radzi sobie z odczuciami warto, aby skorzystała z pomocy psychologicznej. Pamiętajmy, że zawsze warto poprosić o pomoc.

Jeśli mamy możliwości finansowe dobrym rozwiązaniem jest skorzystanie
z pomocy doświadczonych opiekunów medycznych. Takie osoby wspierają rodziny w opiece nad chorym, zapewniając mu poczucie bezpieczeństwa
i komfort. Opiekun może pomagać w prowadzeniu domu i przygotowaniu posiłków. Może nakarmić chorego, a także pomagać mu w utrzymywaniu higieny czy w zakresie profilaktyki przeciwodleżynowej. Opiekunowie medyczni mogą także monitorować stan zdrowia chorego oraz asystować w przyjmowaniu leków. Zakres i intensywność opieki są zazwyczaj dobierane do indywidualnych potrzeb podopiecznego.